Các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc (Cao Bằng, Lào Cai, Bắc Kan, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Yên Bái, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Phú Thọ, Bắc Giang, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Hoà Bình. Các tỉnh này có diện tích rộng lớn, địa hình chia cắt, thời tiết khá khắc nghiệt nên hình thành quần thể đa dạng các cây con dược liệu phong phú.

   Theo kết quả điều tra đến năm 2016, khu vực trung du và miền núi phía Bắc đã ghi nhận được trên 1000 loài thực vật được sử dụng làm thuốc. Trong đó có gần 200 loài dược liệu có tiềm năng khai thác và phát triển trồng để đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nước và phục vụ nhu cầu thị trường và hưởng tới xuất khẩu (như Quế, Hồi, ba kích, hoè, nghệ, Actiso, sa nhân, kim tiền thảo, đinh lăng, thảo quả... ). Đặc biệt, nuôi trồng dược liệu có hiệu quả kinh tế cao hơn từ 3-5 lần so voi một số loài cây nông nghiệp như lúa, ngô, sắn, khoai... Điều này cũng sẽ làm tăng hiệu quả kinh tế cho các hộ nông dân trong khu vực.

   Các tỉnh khu vực trung và miền núi phía Bắc có lượng nhân công dồi dào, ít việc làm nên rất thích hợp cho nuôi trồng, thu hái dược liệu. Đặc biệt, tại khu vực này có vốn trí thức bản địa về y học cổ truyền rất phong phú mà nhiều nơi trong nước và trên thế giới không có được. Trải qua bao đời nay, trên cơ sở nguồn tài nguyên dược liệu, cộng đồng các dân tộc thiểu số khu vực đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý báu, truyền thống và lâu đời về sử dụng các loài cây con làm thuốc góp phần hình thành một kho tàng tri thức khổng lồ mang bản sắc riêng từ dân tộc, từng vùng miền. Đó là những kho tàng quý báu để khu vực miền núi khai thác và nghiên cứu nhằm tạo ra các sản phẩm từ dược liệu có chất lượng cao phục vụ công tác chăm sóc sức khoẻ và cũng như phát triển kinh tế khu vực.

   Khu vực trung du và các tỉnh miền núi phía Bắc là một thị trường rộng lớn sử dụng, tiêu thụ các dược liệu cung cấp thành phẩm bán thành phẩm cho cả nước.

   Hiện nay, khu vực trung du và các tỉnh miền núi phía Bắc đã có khả năng phát triển kỹ thuật bào chế thuốc, sản xuất thuốc, đặc biệt một số cơ sở thuộc đại học Thái Nguyên đã có khả năng tách chiết các chất trong dược liệu để tổ hợp thành các sản phẩm chữa bệnh có hiệu quả hơn, về lâu dài có thể đóng vai trò xuất khẩu... Vì vậy, những đặc sản về dược liệu cùng là một lợi thế quan trọng trong tiếp cận thị trường.

   Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 80% dân số ở các nước phát triển sử dụng y học cổ truyền hoặc thuốc từ thảo dược để chăm sóc sóc và bảo vệ sức khoẻ. Chính vì vậy, ngoài những tiềm năng thế mạnh về nguồn tài nguyên và thuốc từ dược liệu, Việt Nam nói chung và các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc nói riêng có cơ hội thúc đẩy phát triển ngành dược liệu trong nước.

   Thị trường tiêu thụ dược liệu và các sản phẩm từ dược liệu của khu vực miền núi là rất lớn. 15 bệnh viện của 15 tỉnh thành trong khu vực đều có khoa/bộ phận y học cổ truyền, khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền, riêng tỉnh Thái Nguyên có riêng bệnh viện Y học cổ truyền và khoảng 600 lương y hành nghề. Khoảng 100% y tế xã có hoạt động khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền, Hiện nay, đang có  nhiều cơ sở sản xuất thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, sản xuất thực phẩm chức năng với nhu cầu sử dụng dược liệu đang ngày càng phát triển. Như vậy, nhu cầu sử dụng dược liệu là rất lớn.

   Đã có một số công ty như Sao Thái Dương, Y học bản địa Việt Nam đi tiên phong trong lĩnh vực mỹ phẩm từ dược liệu sạch (GACP) càng làm cho thị trường thuốc nam nhộn nhịp hơn.

   Thế mạnh dược liệu của các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc gắn liền mật thiết với định hướng phát triển dược liệu Nhà nước.

   Để định hướng phát triển dược liệu cho cả nước, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 1976/QĐ –TTg ngày 30 tháng 10/2013 "Phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030" và Bộ Y tế đã ra Quyết định số 179/QĐ – BYT ngày 20/1/2015 ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định 1976/QĐ –TTg, nhằm bảo tồn và khai thác dược liệu tự nhiên.

   Theo định hướng trên thì cả nước có 8 vùng dược liệu trọng điểm. Các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc là một trong 8 vùng dược liệu trọng điểm của cả nước.

   Trong đó vùng núi cao với khí hậu á nhiệt (như: Sapa thuộc Lào Cai, Sìn Hồ thuộc Lai Châu, Đồng Văn và Quản Bạ thuộc Hà Giang sẽ phát triển trồng 13 dược liệu cụ thể là 4 loại bản địa (Bình vôi, đẳng sâm, hà thủ ô, tục đoạn.... ) và 9 loại nhập nội (Actiso, đỗ trọng, độc hoạt, đương quy, tam thất, hoằng bá, mộc lương, ô đầu, xuyên khung... ) với diện tích khoảng 2.550 ha. Vùng núi Trung du có khí hậu á nhiệt đới (như: Bắc Hà thuộc Lào Cai,  Mộc Châu thuộc Sơn La sẽ phát triển trồng 12 loài dược liệu, trong đó: 5 loài bản địa (bình vôi, đẳng sâm, hà thủ ô đỏ, lục đoạn, ý dĩ.. ) và 7 loài nhập nội (actiso, bạch truật, bạch chỉ, dương cam cúc, đỗ trọng, dương quy, huyền sâm... )

   Vùng trung du miền núi Bắc bộ gồm Bắc Giang, Yên Bái, Quảng Ninh, Lạng Sơn, sẽ ưu tiên phát triển trồng 16 loài dược liệu 13 loài bản địa (ba kích, đinh lăng, địa liền, gấc, giảo cổ lam, ích mẫu, kim tiền thảo, hồi, quế, sả, sa nhân tím, thanh hao hoa vàng, ý dĩ) và 3 loài nhập nội (bạch chỉ, bạch truật, địa hoàng...).

   Với chiến lược nêu trên, sẽ tạo ra cơ sở quan trọng, cơ hội phát triển hợp lý nguồn dược liệu đối với khu vực các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc trong tương lai, đồng thời sẽ phát huy được  giá trị nguồn tài nguyên dược liệu và tri thức y học cổ truyền bản địa của đồng bào trong khu vực trong khai thác, bảo tồn, sử dụng có hiệu quả nguồn dược liệu của khu vực trong phụ vụ chăm sóc sức khoẻ cũng như phát triển kinh tế cho khu vực các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam trong tương lai.

   Được biết Viện Y học bản địa Việt Nam là một Viện nghiên cứu tư nhân đã đầu tư sâu về dược liệu vùng Tả Phìn Hồ, một vùng đặc biệt khó khăn ở Hà Giang. Tổng công ty Sao Thái Dương cũng bắt đầu đầu tư vùng Nắm Dẳn, Thu Tà… huyện Xín Mần, Hà Giang.

   Trở về với thiên nhiên đã là xu hướng của cuối thế kỷ trước tới nay, còn sử dụng cây con từ thiên nhiên làm thuốc là khuynh hướng của toàn thế giới trong thế kỷ 21 này.

Doctor SAMAN

NGND, GS, TS, Bác sỹ

Hoàng Khải Lập

Bình luận

Tin cùng chuyên mục

Những điều cần biết về ung thư vú
Doctor SAMAN 11/11/2019

Những điều cần biết về ung thư vú

Tại Việt Nam, ung thư vú cũng đứng hàng đầu trong số các bệnh ung thư ở nữ. Tỷ lệ mắc ung thư vú có xu hướng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa...

Một số  thuốc mới triển vọng sử dụng điều trị đái tháo đường typ II ở Mỹ từ năm 2017
Doctor SAMAN 18/05/2018

Một số thuốc mới triển vọng sử dụng điều trị đái tháo...

Chất ức chế  SGLT-2,  ngày uống một lần,  đã cho thấy giảm rõ rệt HbA1c. Trong một nghiên cứu thử nghiệm 26 tuần chỉ dùng riê...

Chữa bệnh thoái hóa xương, khớp bằng thể dục, thể thao
Doctor SAMAN 12/09/2020

Chữa bệnh thoái hóa xương, khớp bằng thể dục, thể thao

Thoái hóa xương, khớp là bệnh rất phổ biến ở người có tuổi và người ít vận động, ngày nay bệnh này có xu hướng trẻ hóa. Bệnh không nguy hiểm...

Đang xử lý
Quý khách vui lòng chờ trong giây lát...
6 phút trước, Tăng Văn Chuẩn đã đặt 4 hộp Doctor SAMAN - Dầu Gội Đầu Giảo Cổ Lam21 phút trước, Lê Thị Ngọc Thúy đã đặt 5 hộp Doctor SAMAN - Sữa Rửa Mặt Tổ Điểu23 phút trước, Nguyễn Văn Thịnh đã đặt 2 hộp Doctor SAMAN - Làn Da Mới29 phút trước, Bùi Thị Mỹ Như đã đặt 2 hộp Doctor SAMAN - Khít Khao38 phút trước, Bùi Thị Lệ Huyền đã đặt 2 hộp Doctor SAMAN - Toner Hoa Hồng