Khu vực người dân tộc Dao đỏ sinh sống và lấy thuốc ở Tả Phìn Hồ - Hà Giang

 

Ở Việt nam, người Dao đỏ là một trong những cộng đồng dân tộc thiểu số có nhiều bài thuốc quý và nổi tiếng, đặc biệt là thuốc tắm, rửa, ngâm bôi... mà y học gọi là mỹ phẩm. Quá trình điều tra cây thuốc Tả phìn Hồ - Hà Giang vào đầu năm 2016 của Viện Y học bản địa Việt Nam, tại đây chúng tôi đã định danh khoảng hơn 200 loài cây thuốc bản địa, thuộc 83 họ thực vật bậc cao. Trong hệ thực vật làm thuốc ở đây, có rất nhiều loài thuốc quý hiếm, đặc hữu được xếp hạng trong tài liệu chuyên ngành.

Với độ cao trung bình khoảng 1500m so với mặt biển, nơi đây có khí hậu rất mát mẻ và trong lành. Điều kỳ lạ chỉ sau 1 tháng nắng, gió, lạnh .. đến khi về nhà (ở Thái Nguyên) da bọn tôi đen sạm và khô hơn rõ rệt. Mà sao những người phụ nữ ở đây lao động vất vả trên nương quanh năm nhưng họ lại có làn da rất sáng mịn? Liệu có phải do da họ trắng bẩm sinh hay do họ có bí quyết riêng để chăm sóc da? 

Sau nhiều trăn trở, tôi phát hiện là họ thường xuyên tắm ngâm, rửa mặt bằng lá chè xanh, cây Ráng ổ nhỏ và Tổ Điểu, chính các vị thuốc này đã hằng ngày vô tình chăm sóc cho làn da của những người phụ nữ nơi đây.

Phụ nữ dân tộc Dao đỏ và H’mông khu vực Tả phìn hồ - Hà Giang trong một lễ hội truyền thống

 

Nhận thức được điều này, theo chỉ đạo của lãnh đạo Viện, trong các đề tài Doctor Saman - Trắng Hồng; Doctor Saman – Căng da xóa Nhăn; Doctor Saman – nước toner sạch sâu … chúng tôi buộc phải sử dụng cây Tổ Điểu, cây Ráng ổ nhỏ … các thử nghiệm lâm sàng mới cho kết quả khả thi, hiệu quả bằng hoặc hơn hàng nhập ngoại.

Điều này cho phép lý giải khoa học vẻ sáng đẹp của làn da những người phụ nữ, con gái miền sơn cước này.

Hiện tại, Viện Y học bản địa đã kế thừa được 13 bài thuốc quý cho da và thành lập nhóm nghiên cứu mỹ phẩm từ đầu năm 2017 tới nay để đầu 2018 cho ra 7 Mỹ phẩm trên thị trường có chất lượng tốt nhất, từ Viện Y học bản địa Việt Nam mang thương hiệu  “DOCTOR SAMAN” .

Một số thông tin khoa học cây Tổ điểu và Cây ráng ổ nhỏ

  1. Cây tổ điểu, tổ chim:  Asplenium sp.  Họ Tổ điểu - Aspleniaceae.

- Công dụng: Dân gian dùng lá chữa bệnh về tóc và da dầu. Cũng có khi được dùng chữa bong gân, sai khớp. Ở Vân Nam (Trung Quốc), cây được dùng trị đòn ngã tổn thương, gãy xương, liệt dương, bệnh lâm. Ở indonesia, nước sắc lá dùng để gội đầu. Ở Malaixia, nước sắc tổ điểu uống để tẩy độc máu, làm dễ chịu khi đau đẻ.

  1.   Cây Ráng ổ nhỏ: Microsorum sp. Họ Dương xỉ - Polypodiaceae

 - Công dụng: Hiện tại có 3 loài trong chi được ghi nhận làm thuốc là: Microsorum punctatum (L.) Copel, Microsorum buergerianum (Miq.) Ching, Microsorum fortunei (Moore) Ching. Trên thế giới, có nghiên cứu loài Microsorum grossum S.B.Andrews (MG) có tác động bảo vệ da bởi trong thành phần (MG) có hoạt chất điều hòa nồng độ enzym Heme Oxygenase 1 (HO1)  là một enzyme bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hoá, và chống lại sự lão hóa da người bởi tia UV bằng hoạt chất ecdysteroid có trong M. grossum.

 

*Tài liệu tham khảo sử dụng trong bài viết:        

  1. Võ Văn Chi, 2012, Từ điển cây thuốc Việt Nam, Quyển II,  NXB Y học,  Hà Nội.
  2. Đỗ Huy Bích và nnk, 2011. 1265 cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, Nxb Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, Tập 3.
  3. Danh lục các loài thực vật Việt Nam, tập I, NXB Nông Nghiệp, Hà Nội.
  4. Ho R , Teai T , Meybeck A , Raharivelomanana P (2015). UV-protective effects of phytoecdysteroids from Microsorum grossum extracts on human dermal fibroblasts. Nat Prod Commun: 10(1):33-6.

Doctor SAMAN

Nguyễn Văn Tuấn

Trưởng ban quản lý và nghiên cứu khoa học Viện Y học bản địa Việt Nam

Bình luận

Tin cùng chuyên mục

Cây Tổ điểu
Doctor SAMAN 31/12/2018

Cây Tổ điểu

Tổ điểu là loài cây nhiệt đới, được trồng rộng rãi ở Mỹ và Châu Âu như một loại cây cảnh, trang trí. Ở Việt Nam, chúng thường mọc phụ sinh t...

Thủy đậu, hiểu để phòng bệnh
Doctor SAMAN 06/03/2019

Thủy đậu, hiểu để phòng bệnh

Thủy đậu đang vào mùa dịch, lây lan rất nhanh, đặc biệt hay gặp ở đối tượng trẻ em. Nhiều quan điểm cho rằng Thủy đậu không mắc lại lần 2 do...

Địa long
Doctor SAMAN 27/02/2018

Địa long

Tên Hán Việt khác: Thổ long (Biệt Lục), Địa long tử (Dược Tính Luận), Hàn hán, Hàn dẫn, Phụ dẫn (Ngô Phổ Bản Thảo), Cẩn dần, Nhuận nhẫn, Thi...

Đang xử lý
Quý khách vui lòng chờ trong giây lát...
1 phút trước, Ngô Vũ Sang đã đặt 2 hộp Doctor SAMAN - Toner Hoa Hồng12 phút trước, Lê An Hòa đã đặt 1 hộp Doctor SAMAN - Sữa Rửa Mặt Tổ Điểu15 phút trước, Nguyễn Văn Huy đã đặt 5 hộp Doctor SAMAN - Sữa Rửa Mặt Tổ Điểu16 phút trước, Trần Văn Cương đã đặt 3 hộp Doctor SAMAN - Sữa Rửa Mặt Tổ Điểu17 phút trước, Võ Hoàng Hải đã đặt 4 hộp Doctor SAMAN - Kem Đánh Răng Trắng Ngay Luôn